رفع سوءاثر چک برگشتی: چطور رنگ چک دوباره سفید می‌شود

رفع سوءاثر یعنی بانک ثبت کند که تکلیف یک چک برگشتی روشن شده است. وقتی همهٔ چک‌های برگشتی یک نفر رفع سوءاثر شوند، رنگ چک او سفید می‌شود. تا وقتی حتی یکی باقی مانده باشد، رنگ سفید نمی‌شود.

اگر نمی‌دانید رنگ فعلی‌تان چیست، اول آن را با کد ملی در استعلام رنگ چک صیادی ببینید. معنای هر رنگ را در رنگ‌بندی چک صیادی نوشته‌ایم.

چهار راه اصلی رفع سوءاثر

رفع سوءاثر کار شعبهٔ بانک صاحب حساب است و چهار راه معمول دارد.

۱. پرداخت به دارنده و تحویل لاشهٔ چک

بدهی را مستقیم به دارندهٔ چک می‌دهید و اصل برگهٔ برگشتی (لاشهٔ چک) را از او پس می‌گیرید. لاشه را به بانک می‌برید. این رایج‌ترین راه است، چون همان برگه‌ای که برگشت خورده، دوباره به دست صادرکننده برمی‌گردد.

۲. تأمین موجودی و مسدودی مبلغ

اگر به دارنده دسترسی ندارید یا حاضر به گرفتن پول نیست، مبلغ چک را به همان حساب جاری واریز می‌کنید و از بانک می‌خواهید آن را به نفع دارنده مسدود کند. مبلغ تا مدتی که بانک تعیین می‌کند برای دارنده کنار می‌ماند و سابقهٔ چک رفع سوءاثر می‌شود.

۳. رضایت‌نامهٔ محضری دارنده

دارندهٔ چک در دفترخانه رضایت می‌دهد و شما رضایت‌نامه را به بانک می‌دهید. این راه وقتی به کار می‌آید که با دارنده به توافق رسیده‌اید ولی لاشه در دسترس نیست.

۴. حکم قضایی

اگر دادگاه حکمی دربارهٔ آن چک داده که تکلیف بدهی را روشن می‌کند، ارائهٔ آن به بانک هم راه رفع سوءاثر است.

گذشت زمان

سابقهٔ چک برگشتی پس از مدتی به‌طور خودکار هم رفع می‌شود. منابع دربارهٔ این مدت هم‌نظر نیستند و قانون چک در سال‌های اخیر تغییر کرده؛ مدت دقیق را از شعبه بپرسید و روی آن حساب باز نکنید.

مدارکی که معمولاً لازم است

• کارت ملی صاحب حساب
• یکی از این‌ها، بسته به راه انتخابی: لاشهٔ چک، رسید واریز و درخواست مسدودی، رضایت‌نامهٔ محضری، یا رأی دادگاه
• اگر حساب مال شرکت است، مدارک صاحبان امضای شرکت

فهرست دقیق را شعبه می‌دهد و ممکن است بین بانک‌ها کمی فرق کند. پیش از رفتن تماس بگیرید.

اگر چک از حساب شرکت است

رنگ شرکت جدا از رنگ مدیرانش است و با شناسه ملی یازده‌رقمی شرکت دیده می‌شود، نه با کد ملی مدیرعامل. رفع سوءاثر هم از شعبه‌ای انجام می‌شود که حساب جاری شرکت در آن است. پس از ثبت، رنگ را با همان شناسه ملی شرکت دوباره ببینید.

رنگ کی سفید می‌شود

بعد از اینکه شعبه رفع سوءاثر را ثبت کرد، رنگ در سامانهٔ مرجع به‌روز می‌شود. برای این فاصله زمانی ثابتی نمی‌توانیم بگوییم.

چند نکته که انتظار را درست می‌کند:

• اگر چند چک برگشتی دارید، رفع سوءاثر یکی‌شان رنگ را روشن‌تر می‌کند ولی لزوماً سفید نمی‌کند.
• رنگ وضعیت امروز است. چک برگشتی تازه، رنگ را دوباره تیره می‌کند.
• اگر شعبه رفع سوءاثر را تأیید کرده ولی رنگ عوض نشده، با همان رسید شعبه پیگیری کنید.

چطور مطمئن شوید

پس از تأیید شعبه، رنگ چک را دوباره استعلام کنید. اگر طرف معامله‌تان هم بخواهد بداند، همین کار را با کد ملی شما می‌کند.

استعلام چک برگشتی هم تعداد چک‌های برگشتی ثبت‌شده را برمی‌گرداند. معیار سفید بودن، خود رنگ است؛ برای فرق این دو عدد با گزارش اعتباری بانکی، تفاوت استعلام چک و اعتبارسنجی را ببینید.

سفید یعنی خوش‌حساب؟

نه همیشه. سفید یعنی سابقهٔ رفع‌نشده‌ای ثبت نیست. سابقه‌ای که با گذشت زمان یا رضایت‌نامه بسته شده هم سفید نشان داده می‌شود. اگر مبلغ چکی که می‌گیرید بزرگ است، رنگ را یکی از نشانه‌ها بدانید، نه همهٔ داستان.

آنچه احرازینو انجام نمی‌دهد

ما رفع سوءاثر انجام نمی‌دهیم، با بانک مکاتبه نمی‌کنیم و رنگ را تغییر نمی‌دهیم. فقط رنگ امروز را از سامانهٔ مرجع می‌خوانیم و نشان می‌دهیم. هر سایتی که «سفید کردن رنگ چک» را بدون بانک وعده بدهد، کاری را وعده داده که از بیرون بانک شدنی نیست.